De politieeenheid Midden-Nederland heeft de afgelopen maanden bijna dertig meldingen ontvangen van verkopers van crossmotoren die hun motor bij een proefrit kwijtraakten aan een zogenaamde koper. Verkopers uit heel Nederland en soms zelfs uit het buitenland worden naar Utrecht gelokt, waarna de ‘koper’ er tijdens een proefrit met de motor vandoor gaat.

De werkwijze komt volgens de politie in veel gevallen overeen; een geïnteresseerde reageert via een verkoopsite op een aangeboden crossmotor en vraagt de verkoper om tegen vergoeding van de reis- of verzendkosten naar Utrecht te komen. Ter plekke vraagt hij om een proefrit, waarna hij met hoge snelheid wegrijdt en niet meer terugkeert.

Geen kenteken, geen registratie

Dat juist crossmotoren doelwit zijn, ligt voor de hand: ze hebben geen kenteken en zijn na diefstal daardoor nauwelijks te traceren. Om diezelfde reden ontbreken crossmotoren ook in de reguliere diefstalstatistieken, die op kentekenregistratie zijn gebaseerd. Hoeveel er jaarlijks werkelijk verdwijnen, is dus niet bekend, maar in de motorcrosswereld is bekend dat crossmotoren regelmatig worden gestolen, al dan niet bij inbraken waarbij eigenaren vanaf de crossbaan naar huis zijn gevolgd.

Probleem bij de bestrijding hiervan is al jaren dat er door het ontbreken van een kenteken dit probleem bij de politie geen alarm doet afgaan. Daar komt bij dat de ongekentekende motoren in de computersystemen van de politie niet in één categorie worden ingevoerd.

Bekend probleem, niemand doet wat

In 2021 deed Nieuwsmotor.nl al onderzoek naar het fenomeen, omdat dit binnen de motorcrosswereld een bekend gegevens is. Zowel politie als de KNMV konden toen niet met reële cijfers of zelfs een indicatie ervan komen, waardoor er nooit aandacht voor het probleem kwam. De handel in gestolen crossmotoren en onderdelen daarvan is dan ook nooit planmatig aangepakt.

Op crossbanen worden framenummers nooit gecontroleerd omdat dit niet relevant is voor de motorcross als sport. Overigens melden experts nu dat de huidige golf aan diefstallen los van de motorsport staat, omdat de dieven er niet echt mee gaan motorcrossen, maar (naar Amerikaans voorbeeld) ermee in de woonbuurt gaan rijden.

Belgische verkoper naar Utrecht gelokt

In een van de zaken heeft de politie een opsporingsbericht met een foto van de verdachte gepubliceerd. Een verkoper uit België kreeg begin juni via een verkoopsite bericht van iemand die zijn crossmotor wilde kopen. Afgesproken werd dat de verkoper de motor naar Utrecht zou brengen, nadat de koper de reiskosten had betaald. Op 7 juni reed hij naar de Prof. dr. Magnuslaan in de Utrechtse wijk Tuindorp. Daar verscheen een jonge man, die vroeg of hij een testrit mocht maken. Eenmaal op de crossmotor ging hij er met hoge snelheid vandoor.

Al jaren hetzelfde patroon

Het fenomeen is in Utrecht allesbehalve nieuw. In 2023 verrichtte de politie in twee maanden tijd tien aanhoudingen rond crossmotoren die via Marktplaats waren aangeboden en tijdens een proefrit werden gestolen. Ook toen werden verkopers tegen onkostenvergoeding naar Utrecht gehaald.

In april van dit jaar ging het bij een vergelijkbare diefstal in de wijk Transwijk nog net goed: een verkoper uit Overijssel zag de ‘koper’ wegrijden, maar de crossmotor werd korte tijd later gedumpt in de bosjes in Leidsche Rijn gevonden door een oplettende voorbijganger en kon worden teruggegeven. De dader werd niet aangehouden.

Agenten waarschuwden toen al dat de truc vaker voorkomt in het zuiden van de stad: “Laat geen proefrit maken en zorg dat er eerst betaald wordt.” Wijkbewoners werden bovendien opgeroepen alert te zijn op garageboxen waar crossmotoren worden opgeslagen, omdat die volgens de politie een grote kans hebben gestolen te zijn.

De proefrittruc zelf is evenmin nieuw en beperkt zich niet tot crossmotoren: nieuwsmotor berichtte in 2010 en 2013 al over straatmotoren die tijdens een proefrit verdwenen. Daarbij lieten de daders nep of gestolen spullen als onderpand achter, van portemonnees tot autosleutels van andermans auto.

‘Gewone’ motordiefstallen daalden

Bij motorfietsen met een kenteken is juist een lichte daling van 5% (50 motoren) zichtbaar in het aantal motordiefstallen in 2026, zo meldt Stichting BvB in haar halfjaarverslag van de eerste helft van 2026. Daarbij zijn vooral relatief nieuwe motoren in trek, met de Honda X-ADV, BMW R1250GS, Yamaha MT-07 en Yamaha TMAX als meest gestolen modellen. Overigens moeten de door Stichting VbV aangeleverde cijfers wel met een flinke korrel zout genomen worden.

Tips van de politie

De politie adviseert verkopers om de gegevens van een koper vooraf te controleren, bijvoorbeeld via de politietool ‘Check de (ver)koper’, en om met toestemming een foto te maken van de koper en diens legitimatiebewijs. Verder raadt de politie aan een gps-tracker in het voertuig te monteren, af te spreken op een afgesloten parcours of crossbaan en iemand mee te laten rijden tijdens de proefrit.

Een borg of onderpand accepteren wordt afgeraden: contant geld, telefoons of andere waardevolle spullen die tijdens de proefrit achterblijven, blijken volgens de politie vaak nep of gestolen. Wie het niet vertrouwt, kan gerust nee zeggen tegen een proefrit.