Een onderzoek onder 1038 Nederlanders van verkoopplatform OSW laat zien dat 61 procent niet bereid is in een zelfrijdende auto te rijden. Het onderzoek is op 12 juni 2026 gepubliceerd, kort nadat Nederland het eerste Europese land werd waar Tesla’s Full Self-Driving (FSD) Supervised is toegestaan op de openbare weg. Voor motorrijders raakt dat aan een discussie die al langer speelt: of zelfrijdende systemen motorrijders en motorfietsen wel op tijd herkennen.

Voor motorrijders is dit niet de eerste keer dat de introductie van Tesla’s nieuwste zelfrijdende systeem tot vragen leidt. Nieuwsmotor berichtte kort geleden nog over zorgen die de Motorrijders Actie Groep (MAG) deelde over de veiligheid van motorrijders bij zelfrijdende Tesla’s. Daarin speelt vooral de vraag of camera’s van zelfrijdende auto’s motorfietsen wel herkennen: motoren zijn kleiner, hebben minder lichtoppervlak en worden in het verkeer vaker over het hoofd gezien. De MAG deelde de zorgen met de Forensische Opsporing Verkeer en de landelijke Officier van Justitie Verkeer. Ook op Europees niveau wordt via position papers aandacht gevraagd voor de positie van motorrijders bij beleidsmakers in Brussel.

UPDATE 15 juni 2-26 18:00 uur

Tesla heeft statistieken rond veiligheidsclaims bewerkt om goedkeuring te krijgen voor zelfrijdende auto’s op de weg in Nederland. De Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) is daarmee volgens de onderzoekers misleid. Dat meldt persbureau Reuters na eigen onderzoek.

Tesla FSD alleen in Nederland toegestaan

Naast de 61 procent die zelf niet achter het stuur van een zelfrijdende auto wil, geeft 58 procent aan het niet prettig te vinden om als passagier mee te rijden wanneer iemand anders de zelfrijdende functies gebruikt. Het wantrouwen in het enige Europese land waar Tesla’s FSD gebruikt mag worden, verschilt sterk per leeftijd: van de Nederlanders van 60 jaar en ouder wil 76 procent geen gebruik maken van een zelfrijdende auto, tegenover 49 procent van de Nederlanders onder de 30. Dat blijkt uit het onderzoek van OSW.

Verder denkt 67 procent van de respondenten dat zelfrijdende auto’s in de praktijk niet veiliger zijn dan auto’s die volledig door mensen worden bestuurd. 86 procent verwacht dat bestuurders minder alert worden naarmate de auto meer taken overneemt. Verkeerspsycholoog Matthijs Dicke-Ogenia, die in het onderzoek aan het woord komt, noemt dat een reëel risico, terwijl ingrijpen door de bestuurder nodig blijft op het moment dat het systeem fouten maakt.

Hoe snel wordt techniek beter?

Ook ander onderzoek wees al in een vergelijkbare richting. Het Amerikaanse Insurance Institute for Highway Safety testte automatische remsystemen van auto’s specifiek op hun reactie op motorrijders, zoals Nieuwsmotor in 2024 beschreef. Daaruit kwam naar voren dat van de geteste automerken toen maar één voldoende scoorde, vooral wanneer de motorrijder niet precies in het midden van de rijstrook reed. In de Verenigde Staten zijn volgens dat artikel al meerdere motorrijders op vergelijkbare wijze overleden na een aanrijding met een Tesla. Nieuwsmotor beschreef in 2021 hoe Euro NCAP hiervoor vanaf 2023 een crashtestdummy voor motorrijders inzet bij de beoordeling van rijhulpsystemen.

Wie is aansprakelijk?

Het OSW-onderzoek raakt ook aan aansprakelijkheid: 66 procent van de Nederlanders vindt dat de fabrikant verantwoordelijk zou moeten zijn wanneer een zelfrijdende auto bij een ongeval betrokken raakt. Dat wijkt af van de huidige situatie, waarin de bestuurder van een auto met FSD Supervised zelf juridisch verantwoordelijk blijft en voortdurend ‘toezicht moet houden’ op het rijgedrag van de auto. Het onderzoek van OSW ging niet specifiek in op motorrijders of andere kwetsbare verkeersdeelnemers.

Toetsing met motorfietsen

Een vergelijkbare discussie speelde al in december 2016, na een Europese typegoedkeuring die de RDW destijds aan Tesla had verleend. FEMA (de Europese motorrijdersfederatie), de KNMV en de MAG stuurden in oktober van dat jaar een gezamenlijke brief naar de RDW, omdat geavanceerde rijhulpsystemen zoals die van Tesla niet of niet voldoende waren getest met motorfietsen en andere gemotoriseerde tweewielers. Volgens de KNMV  gaf de RDW tijdens het daaropvolgende overleg aan een groot deel van die zorgen te delen, en werd voorgesteld om samen met FEMA, KNMV en MAG een testprogramma op te zetten voor automerken die gebruikmaken van Advanced Driver Assistance Systems. Het testen met motorfietsen zou volgens de RDW onderdeel moeten worden van het testprotocol voor de Europese typegoedkeuring.

Euro NCAP-test

Op haar eigen website meldt de KNMV nu dat dit traject een vervolg heeft gekregen: als gevolg van het onderzoek worden motorrijders sindsdien meegenomen in de Euro NCAP-veiligheidskeuringen van auto’s, maar deze testen hebben geen directe juridische waarde in nationale wetgeving. Volgens de KNMV worden motorrijders door een combinatie van elektronische systemen “nu wel in bijna alle gevallen worden opgemerkt”. Of deze verbeterde detectie ook geldt voor Tesla’s FSD Supervised, het systeem waarover FEMA, KNMV en MAG in april 2026 opnieuw vragen stelden, is niet bekend.