Nederland heeft een primeur: Zelfrijdende Tesla’s uitgerust met een Full Self Driving Supervised-systeem (FSD) mogen officieel de weg op. Geen toekomstmuziek meer dus, maar realiteit: de zelfrijdende auto is gearriveerd in Nederland. De RDW heeft als eerste Europese instantie toestemming gegeven voor het systeem, dat de auto zelfstandig laat rijden terwijl de bestuurder verantwoordelijk blijft en voortdurend moet kunnen ingrijpen. De introductie van deze technologie roept echter nieuwe vragen op over de veiligheid van motorrijders, vooral in situaties waarin voertuigherkenning essentieel is.

Twijfels over herkenning van motorfietsen

Er blijkt al langer zorgen te bestaan over de manier waarop Tesla’s hun omgeving waarnemen. In de Verenigde Staten zijn meerdere incidenten onderzocht waarbij motorfietsen niet correct werden herkend. Zo is gebleken dat cruisers met dubbele achterlichten in het donker door Tesla‑camera’s werden geïnterpreteerd als de achterlichten van een veel verder weg rijdende auto. Omdat Tesla uitsluitend camera’s gebruikt en geen lidar toepast (afstandmeting met laserpulsen), zoals veel andere fabrikanten wel doen, vrezen deskundigen dat dit soort situaties ook in Europa tot gevaarlijke momenten kan leiden.

RDW geeft toestemming, maar inhoudelijke antwoorden blijven uit

De RDW benadrukt dat Europese regelgeving niet voorschrijft welke sensortechniek fabrikanten moeten gebruiken en dat Tesla in Europa andere software inzet dan in de Verenigde Staten. Toch blijft onduidelijk of de voertuigen daadwerkelijk zijn getest onder de omstandigheden waarin het in de VS misging. De vraag waarom de systemen nu wél veilig zouden zijn voor motorrijders, blijft daarmee onbeantwoord. Ook op de melding dat Tesla in de VS als enige automerk betrokken was bij meerdere dodelijke motorongevallen, is naar zeggen geen inhoudelijke reactie gegeven.

MAG stelt vragen en Europese lobby houdt vinger aan de pols

De zorgen zijn inmiddels door de MAG (Motorrijders Actie Groep) gedeeld met de Forensische Opsporing Verkeer (politiedienst) en die weer met de landelijke Officier van Justitie Verkeer. De MAG benadrukt dat men hoopt dat er nooit een ernstig incident zal plaatsvinden, maar dat men er bovenop zit als het toch misgaat. Dat onderstreept hoe gevoelig de introductie van zelfrijdende systemen ligt, zeker nu ze voor het eerst in Nederland worden toegestaan. Naast de MAG in Nederland wordt er ook op Europees niveau middels zogenaamde position papers een vinger aan de pols gehouden bij de beleidsmakers in Brussel.

Waarom motorrijders extra kwetsbaar zijn

Voor motorrijders draait de discussie vooral om zichtbaarheid en herkenning. Motorfietsen zijn kleiner, hebben minder lichtoppervlak en worden in het verkeer vaker over het hoofd gezien. In het donker of bij complexe verkeerssituaties kan een systeem dat volledig op camerabeelden vertrouwt sneller een verkeerde inschatting maken. Wanneer een auto dan onverwacht reageert of juist niet reageert, kan de bestuurder te weinig tijd hebben om in te grijpen.

Primeur met openstaande vragen

De komst van zelfrijdende Tesla’s op Nederlandse wegen is zonder twijfel een technologische mijlpaal. Maar zolang er geen duidelijkheid is over de manier waarop deze systemen motorfietsen herkennen en hoe ze omgaan met situaties die eerder tot ongelukken hebben geleid, blijft de vraag gerechtvaardigd hoe veilig deze primeur werkelijk is voor motorrijders.

Fotocredit: Tesla