De Europese Unie gaat bandenslijtage als emissie reguleren: autobanden moeten vanaf 2028 aan slijtagelimieten voldoen, zodat er tijdens het rijden minder slijtagemateriaal vanaf komt en in het milieu verdwijnt. De nieuwe regels worden eerst stapsgewijs doorgevoerd voor auto’s, busjes en vrachtwagens. Motorbanden vallen nu nog buiten de nieuwe regels, maar vaak komen dergelijke milieu-eisen vertraagd alsnog naar de motoren.

Onder de Euro 7-verordening worden meetmethoden en limieten voor bandenslijtage uitgewerkt door de UNECE. De verplichting geldt vanaf juli 2028 voor nieuwe typen personenautobanden (C1), vanaf 2030 voor bestelwagenbanden (C2) en vanaf 2032 voor vrachtwagenbanden (C3). Aanleiding is onderzoek van het Joint Research Centre van de Europese Commissie: een personenauto verliest gemiddeld 110 milligram bandenmateriaal per kilometer, dat als microplastic in lucht, bodem en water belandt.

Motorfiets telt (nog?) niet mee

Euro 7 geldt uitsluitend voor auto’s, bestelwagens, vrachtwagens en bussen. Motorbanden komen in het hele stelsel tot nu nog niet voor, want motorfietsen vallen als L-categorie onder de aparte Euro 5+-norm, die geen bandenslijtage kent. Dat past in een patroon: ook het EU-bandenlabel, dat voor autobanden brandstofverbruik, grip en geluid verplicht vermeldt, geldt niet voor motorbanden.

Daar komt bij dat het slijtageonderzoek van het JRC volledig op personenauto’s is gebaseerd. Vergelijkbare meetdata voor motorbanden ontbreekt simpelweg – hoeveel rubber een motorfiets per kilometer afgeeft, is nog niet systematisch onderzocht.

Snel slijtend rubber, maar minder van

Voor motorrijders is het onderwerp relevanter dan de vrijstelling suggereert. Zachte sportcompounds zijn soms al na enkele duizenden kilometers versleten, waar een moderne autoband ruim 40.000 kilometer meegaat. Al dat materiaal, meestal veel siliconen, carbonzwart en een beetje rubber, verdwijnt in de omgeving. Daar staat tegenover dat een motorfiets aanzienlijk lichter is dan een auto, op twee smalle banden rijdt en gemiddeld veel minder kilometers per jaar maakt. De totale bijdrage van motorfietsen aan de bandenemissies is daarmee naar verwachting beperkt, al is dat dus nooit exact gemeten.

Ook de chemische kant raakt motorbanden direct. De antioxidant 6PPD, die in vrijwel alle banden zit, vormt in de buitenlucht het afbraakproduct 6PPD-quinone. Volgens onderzoek van de Amerikaanse milieudienst EPA is die stof al binnen enkele uren dodelijk voor bepaalde vissoorten.

Wat kunnen motorrijders verwachten?

Op korte termijn verandert er niets: geen limieten, geen meetplicht, geen label. Op langere termijn ligt uitbreiding van de systematiek naar andere bandencategorieën echter voor de hand, al is daarover nog niets besloten. Bandenfabrikanten bewegen intussen al; zo bracht bijvoorbeeld Pirelli/Metzeler met de Roadtec 02 een motorband met met 43 procent ‘bio-based’ en gerecyclede materialen.